Χημική φωτογραφία

Χημική φωτογραφία

Η πρώτη χημική φωτογραφία που αποτυπώθηκε από τον Nicéphore Niépce, 1826. Απαιτήθηκαν συνολικά 8 ώρες έκθεσης.

Σκίτσο της ίδιας φωτογραφίας.

Τα πρώτα πειράματα πάνω σε φωτοευαίσθητα υλικά χρονολογούνται περίπου στις αρχές του 18ου αιώνα και ανήκουν στον Johan Heinrich Schulze, ο οποίος είχε πετύχει την αποτύπωση του φωτός πάνω σε ένα φωτοευαισθητοποιημένο από άλατα αργύρου χαρτί αλλά στάθηκε αδύνατη η στερέωση της εικόνας.

Αργότερα, ο Γάλλος ερευνητής Nicéphore Niépce επανέλαβε (ανεξάρτητα) την αποτύπωση μιας αρνητικής εικόνας με την ίδια όμως δυσκολία στερέωσης της στο χαρτί. Το 1826 ωστόσο, κατάφερε να αποτυπώσει απευθείας σε "θετικό" την πρώτη φωτογραφία της ιστορίας, χάρη στη χρήση ενός παραγώγου του πετρελαίου. Για την αποτύπωση της φωτογραφίας αυτής απαιτήθηκε έκθεση στο φως για διάστημα οκτώ ωρών και το θέμα της ήταν οι στέγες των παραθύρων του χωριού Chalon-sur-Saone της Γαλλίας. Ο ίδιος ο Niépce ονόμασε την τεχνική του ηλιογραφία και προσπάθησε - χωρίς ιδιαίτερη επιτυχία - να την διαδώσει.

Aρνητικό-Θετικό

Ο Άγγλος λόγιος Fox Talbot που ήταν παράλληλα και επιστήμονας εφηύρε την φωτογραφική επεξεργασία αρνητικού – θετικού στα τέλη της δεκαετίας του 1830.

Η διαδικασία μέχρι τότε περιελάμβανε ένα και μοναδικό στάδιο ,δηλαδή η λήψη της φωτογραφίας γινόταν στο μέσο εκτύπωσης (δαγκεροτυπία ). Ο Talbot όμως ανακάλυψε τρόπο να φωτογραφίζει σε ένα μέσον και να εκτυπώνει σε ένα άλλο , έτσι ώστε να μπορεί να δημιουργεί αντίγραφα που ήταν αδιανόητο μέχρι τότε...Tις αποκαλούσαν «ηλιακές εικόνες» και λεγόταν πως «εκτυπώνονταν από το χέρι της φύσης».

Έπειτα εξέδωσε το πρώτο φωτογραφικό βιβλίο με τίτλο “The pencil of Nature” σε συνέχειες μεταξύ του καλοκαιριού του 1844 και της άνοιξης του 1846 με εικοσιτέσσερις φωτογραφίες στερεωμένες πάνω στις σελίδες κάθε μια με ενα συνοδευτικό κείμενο.

Μακροφωτογραφία 1839

Θετική και αρνητική φωτογραφία με τη μέθοδο solarisation του Fox Talbot (1839)
μακροφωτογραφία , απεικονίζοντας μια τομή κλαδιού.
Εξαιρετικά δύσκολο αν δεν έχεις τον κατάλληλο εξοπλισμό ακόμα και σήμερα...

Πάνθεον 1843 Fox Talbot

Fox Talbot 1844 Courtyard scene

Αριστοτέλης...ο αθάνατος

Τον 10 αιώνα μ.Χ. ο Άραβας μελετητής και ο επιστήμονας Alhazen (Abu ali Al- hasan Ibn Al- haitham) (c.965 - 1039) θα ανακαλύψει το κείμενο του Αριστοτέλη για το φαινόμενο του σκοτεινού δωματίου και θα το μεταφράσει στα Αραβικά.

Ο Alhazen έδωσε μια πλήρη περιγραφή της αρχής συμπεριλαμβανομένων των πειραμάτων με πέντε κεριά έξω από ένα δωμάτιο με μια μικρή τρύπα. Στο δοκίμιό του "στη μορφή της έκλειψης" έγραψε: "Η εικόνα του ήλιου κατά την διάρκεια της έκλειψης, μέσω μιας στενής, στρογγυλής τρύπας δημιουργεί απέναντι από την τρύπα τη μορφή ενός φεγγαριού-δρεπανιού. Η εικόνα του ήλιου παρουσιάζει αυτήν την ιδιαιτερότητα μόνο όταν η τρύπα είναι πολύ μικρή. Όταν η τρύπα διευρύνεται, η εικόνα αλλάζει... . " Τα χειρόγραφα των παρατηρήσεών του βρίσκονται στη βιβλιοθήκη των γραφείων της Ινδίας στο Λονδίνο.
Για πάρα πολλά χρόνια πολλοί θεωρούσαν ότι ο Αλχαζέν ήταν ο πρώτος που περιέγραψε την αρχή της camera obscura.

Ο ΦΩΤΟΓΡΑΦΟΣ ΚΑΙ Η ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ

Θα τολμήσω μέσα από αυτές τις λίγες γραμμές να κάνω μια εισαγωγή στην φωτογραφία και στους παράγοντες που συντελούν προκειμένου να διαμορφωθεί στο συνειδητό του φωτογράφου αλλά και (τις περισσότερες φορές) στο ευρύ κοινό η έννοια της φωτογραφικής τέχνης-και λέω τις περισσότερες φορές γιατί ο φωτογράφος δεν θέλει πάντα την κατανόηση του ευρέως κοινού .

Ένα βέβαια σημαντικό στοιχείο είναι αυτή καθαυτή η έννοια της τέχνης. Κι αυτό γιατί η τέχνη δημιουργείται από τη γνώση . Πίσω από κάθε μορφή τέχνης υπάρχει σίγουρα βαθιά γνώση .

Στη φωτογραφία η γνώση χωρίζεται σε πρακτική αλλά και θεωρητική. Την πρακτική γνώση την ορίζουμε σαν τεχνογνωσία και εμπειρία , την θεωρητική όμως δεν μπορούμε να την οριοθετήσουμε. Άνθρωποι «μεταμορφώθηκαν» σε καλλιτέχνες γιατί η βαθιά θεωρητική τους γνώση τους οδήγησε στην ανάγκη να προβάλλουν αυτό που ξέρουν και να το ορίσουν σαν εικόνα ή να το ορίσουν με μια εικόνα προκειμένου να εικονοποιήσουν τη σκέψη τους.Γιατί όταν γνωρίζουμε επακριβώς τι θέλουμε να προβάλλουμε τότε αυτό που μας λείπει είναι το πώς θα το καταγράψουμε σωστά...

Κατανοώντας αυτό λοιπόν, εγώ θα προσπαθήσω να φανώ χρήσιμος στην πρακτική γνώση , αλλά και στη θεωρητική όσο μπορέσω αναλύοντας όλη τη φωτογραφική τεχνογνωσία και μετά σε συνδυασμό (και με φίλτρο) την εμπειρία που έχει πρόσβαση ο καθένας , να μπορεί να εκμεταλεύεται και να χρησιμοποιεί διαφορετικά αυτό το εργαλείο που λέγεται φωτογραφική μηχανή.

Άρα ο σκοπός μας είναι να κατανοήσουμε πλήρως τις δυνατότητες και τις ικανότητες του φωτογραφικού εργαλείου, της μηχανής δηλαδή , ώστε όταν χρειαστούμε τη βοήθειά του να μπορεί να μας την παρέχει απλόχερα προκειμένου να αποτυπώσουμε σε οποιοδήποτε αναλογικό,μαγνητικό ή ψηφιακό μέσο τη θεωρία μας.

Εδώ έρχεται αρωγός η πρακτική.Το κατά πόσον θα είμαστε σε θέση να απαθανατίσουμε την εικόνα μας ή την φαντασία μας σε εικόνα δεν ξέρω.Και αυτό γιατί το να σκέπτομαι μια σκηνή ή μια εικόνα είναι ένα και να το κάνω πραγματικότητα είναι άλλο.

Τόσες παράμετροι ευθύνονται για το αποτέλεσμα που ακόμα και

οι πιο έμπειροι φωτογράφοι μπορεί καμιά φορά να απογοητευθούν. Οι στιγμές περνούν και φεύγουν και ο φωτογράφος πρέπει να είναι πάντα έτοιμος με το χέρι στο κλείστρο.Ακόμα και απλές φωτογραφίες που προσπερνούμε στα περιοδικά ή στο διαδίκτυο έχουν μια ολόκληρη φιλοσοφία και πολλή δουλειά για να « κατασκευαστούν ». Ένα σκυλάκι δεν κάθεται ποτέ ακίνητο προκειμένου να πειραματιστούμε για να το τραβήξουμε, ένα μωρό σχεδόν ποτέ δεν θα χαμογελάσει όταν εμείς θέλουμε, η θάλλασα και ο ουρανός δεν μας ακούν σχεδόν ποτέ, άσε αυτά τα πουλιά που δεν ξέρουν καμμία γλώσσα για να συννενοηθούμε. Βλέπουμε λοιπόν οτι οι αντικειμενικές δυσκολίες είναι πραγματικές και όλα εξαρτώνται από την ετοιμότητά μας και την ικανότητά μας. Ικανότητα να κατανοήσουμε το φως και ετοιμότητα να απαθανατίσουμε τη στιγμή .

Τάσος Καμπουρόπουλος